door Noudi Spönhoff
Toen Evelien van Dort de opdracht aannam
van het Staring Instituut om een boek voor de
jeugd te schrijven over de geschiedenis van de
Achterhoek en Liemers, zag ze zich voor een
pittige opgave geplaatst. Er moesten tien van
te voren geselecteerde historische thema’s uit
beide regio’s behandeld worden op een
manier die de lezertjes vanaf een jaar of tien
bij de geschiedenis van hun eigen omgeving
zou moeten betrekken. Evelien van Dort. die al
vijftig kinderboeken op haar naam heeft
staan, bereidde zich grondig voor, zoals ook
uit de bronvermelding achter in haar boek
blijkt. Ze koos voor een dubbele verhaallijn en
vervlechtte op die manier heel knap heden en
verleden met elkaar. Zo bezoeken haar hoofdpersonen,
vier klasgenootjes uit groep 8, het
museum in Aalten en komt een aantal thema’s
uit de Tweede Wereldoorlog aan de orde:
de jodenster, Anne Frank, onderduikers, het
verzet en dat leidt weer naar een verhaal over
kamp Rees. Vanuit dit kamp, waarin Neder -
landse mannen dwangarbeid moesten verrichten,
kwamen talrijke vluchtelingen terecht bij
boeren in de omgeving van Megchelen.
Ook de historische figuur van freule Judith van
Dorth, die leefde van 1747.tot 1799. komt tot
leven in het boek. En passant worden daarbij
de bezetting door de Fransen, de strijd tussen
de Oranje-gezinden en de Patriotten en het
leven van de adel belicht. Van Dort verweeft
in haar verhalen niet alleen historie en actualiteit,
maar ook feit en fictie. Haar uitgangspunten
zijn dan wel historische feiten en figuren,
de verhalen die ze hier omheen vertelt zijn volledig
aan haar fantasie ontsproten. In de bronvermelding
staat bij ieder hoofdstuk een korte
omschrijving van het tijdvak, van het gebruikte
archiefmateriaal en van de wijze van verwerking.
De geselecteerde tijdvakken waaraan de
verhalen zijn verbonden, sluiten aan bij de
geschiedeniscanon van het basisonderwijs.
Het boek kreeg de titel ‘Een Schat aan Kennis’
en die vlag dekt de lading, want er is een grote
hoeveelheid aan informatie in vastgelegd. De
opzet om met dit boek de geschiedenis van de
oostelijke regio’s eens als uitgangspunt te
nemen tegenover de gebruikelijke geschiedschrijving
waarin de focus op gebeurtenissen
in het westen des lands is gericht, is zonder
meer geslaagd.
Evelien van Dort vond de opdracht om dit
boek te schrijven een uitdaging. ‘Ik moest aan
de hand van historische feiten de geschiedenis
van een groot gebied behandelen. Ik
schrijf altijd vanuit de belevingswereld van kinderen,
en wil hun fantasie aanspreken en ze
interesse voor hun eigen omgeving laten ontwikkelen.’
De vormgeving van het boek verdient een
compliment. Uit de verzorgde typografie - de
dubbele verhaallijn werd in twee lettertypes
vertaald -en de tot de verbeelding sprekende
illustraties van Irene Goede blijkt dat ook aan
deze aspecten veel aandacht is besteed.
‘Een Schat aan Kennis’ zal op 16 september
2011 ter gelegenheid van de officiële opening
van het Erfgoed-centrum Achterhoek en
Liemers verschijnen.
Een Schat aan Kennis, Evelien van Dort
150 pagina’s, zwart/wit, genaaid gebonden.
Illustraties Irene Goede